Babcine porzekadła to nieoceniona skarbnica wiedzy. I choć nie używamy ich na co dzień w potocznej mowie, to wcześniej czy później każdy z nas znajdzie się w sytuacji, gdy znane przysłowie sprawdzi się w 100%. Aforyzmy nie tylko są nauką, którą przekazujemy z pokolenia na pokolenie, ale i przestrogą oraz cenną lekcją, która może nas uchronić przed popełnianiem złych decyzji.

Poniżej kilka popularnych złotych myśli, które choć swoim znaczeniem są bardzo zbliżone do polskich odpowiedników, jednak przekazane przy użyciu zupełnie innych wyrazów.  

Hiszpańskie porzekadła – Skarbnica wiedzy dla ciekawskich

Jesteśmy przekonani, że spośród wielu poniższych aforyzmów doszukasz się tych, które w języku polskim mają swoje odpowiedniki. Na przykład słynne polskie przysłowie Widziały gały co brały, choć w języku hiszpańskim brzmi zupełnie inaczej, to jednak przekaz pozostaje ten sam: Antes que te cases, mira lo que haces. W dosłownym tłumaczeniu: Zanim weźmiesz ślub, patrz na to, co robisz.

Lista de proverbios españoles mas populares (Lista najpopularniejszych przysłów hiszpańskich):

  • A lo hecho, pecho. – Choć możemy pokusić się o takie znaczenie tego aforyzmu: Zrobiłeś to, nie możesz tego cofnąć, ale możesz iść dalej (do przodu), to jednak dosłowne tłumaczenie hiszpańskiego zwrotu mija się z celem. W języku polskim w tym przypadku użylibyśmy przysłowia: Co się stało, to się nie odstanie. El pecho nie jest tu rozumiane dosłownie jako klatka piersiowa, a coś w stylu: bądź odważny, ponieść konsekwencje swoich decyzji, przyjmij odpowiedzialność za to, co się stało, podnieś wysoko głowę lub pogódź się z tym, co się stało.
  • No hay mal que cien años dure.Nie ma zła, które by trwało 100 lat (Nie ma żadnej szkody, która by trwała 100 lat).
  • Perro ladrador poco mordedor. – W dosłownym tłumaczeniu: Szczekający pies mało gryzie. W Hiszpanii ta złota myśl dotyczy osób, które są ,,wyszczekane”, a więc aroganckie, bezczelne, chamskie i agresywne w słowach w stosunku do rozmówcy. W konsekwencji jednak oprócz gróźb słownych nigdy nie podejmują dalszych kroków i realizacji swoich wcześniejszych pogróżek.
  • A falta de pan, buenas son tortas. – Jeśli znasz polskie porzekadła: Z braku laku, dobry kit lub Lepszy rydz niż nic to interpretacja hiszpańskiego przysłowia nie powinna sprawić ci problemu. W dosłownym tłumaczeniu oznacza ono: Gdy braknie chleba, dobre i ciasto (placek). Pamiętaj jednak, że nie chodzi tu o pyszne, pulchniutkie ciasto, a raczej przaśny placek, a więc coś, co ma zastąpić chleb w przypadku jego braku, ale nigdy mu nie dorówna. Łatwo pomylić w tym przypadku tortas z tartas
  • No hay primavera sin flores ni verano sin calores. Nie ma wiosny bez kwiatów ani lata bez upałów. Polacy mają swój kwiecień plecień, a Hiszpanie primavera y verano (wiosnę i lato).  
  • ¡A rey muerto! ¡Rey puesto!Umarł król! Niech żyje król! Przysłowie to nawiązuje do potrzeby natychmiastowego zastąpienia osoby, która odeszła lub zmarła. Podobnie, jak w przypadku rodzin królewskich, kiedy to tuż po śmierci monarchy, automatycznie władzę przejmuje jego następca.
  • Por la boca muere el pez. – To odpowiednik polskiego aforyzmu: Milczenie jest złotem. W dosłownym tłumaczeniu oznacza: Ryba umiera przez usta.
  • La ocasión la pintan calva. – W dosłownym tłumaczeniu: Okazja jest łysa (Okazja jest pomalowana na łyso). To przysłowie jest symboliczne i wiąże się z łapaniem okazji, chwytaniem chwili i korzystaniem z możliwości. Musisz pamiętać, żeby złapać Boginię Okazji (Diosa de la Ocasión) w pierwszych chwilach, jak tylko się pojawi, bo później, gdy zacznie się od ciebie oddalać, nie będziesz mógł jej chwycić i trzymać. Nie ma długich włosów, za które mógłbyś ją złapać. Dosadniej mówiąc – jest łysa. 
  • Gato escaldado del agua fría huye. – W dosłownym tłumaczeniu: Poparzony kot z zimnej wody ucieka. Jest to przysłowie, które w języku polskim swój odpowiednik ma w aforyzmie: Kto się na gorącym sparzy, ten na zimne dmucha. 
  • A buen hambre no hay pan duro. Przy głodzie nie ma zbyt twardego chleba. Inaczej: Głodnemu wszystko smakuje. Wchodząc nieco głębiej w interpretację, chodzi o to, że przy niedostatku nie ma miejsca na wybrzydzanie. Skromność i wdzięczność za to, co mamy, góruje nad pychą i narzekaniem na los, który nas doświadcza. 
  • En boca cerrada no entran moscas.Do zamkniętej buzi nie wlecą muchy. W Polsce użylibyśmy zwrotu: Milczenie jest złotem.
  • Mala hierba nunca muere. – Zielsko (chwast) nie gnije nigdy. Odpowiednik polskiego porzekadła: Złego diabli nie biorą. 

Osobom posługującym się językiem hiszpańskim na poziomie średniozaawansowanym polecamy artykuł o dichos populares w całości opracowany w języku hiszpańskim. Jeśli nie miałeś okazji przestudiować pierwszej części hiszpańskich przysłów, to koniecznie zajrzyj tutaj.

Autor: Sylwia Wójcik