Jakkolwiek reguły gramatyczne języka obcego tożsame z zasadami panującymi w naszym rodowitym języku są dla ucznia łatwe do przyswojenia, tak sytuacja przedstawia się nieco inaczej, gdy na edukacyjnej drodze napotykamy zasady, nieznane w naszym języku ojczystym. Już na samym początku nauki języka hiszpańskiego mamy okazję przekonać się, że Hiszpanie lubią robić wszystko po swojemu, dlaczego więc nie stosować kilku odmian czasownika być? Ciekawostką jest, że wielu studentów hiszpańskich, również ma problemy z użyciem czasownika ser i estar. Znajomość dokładnie sprecyzowanych reguł zastosowania odpowiedniego czasownika być pozwala na władanie mową z zachowaniem poprawności gramatycznej. Jednak problem pojawia się, gdy napotykamy na przymiotniki, które dopuszczają zastosowanie obu z nich, co może nieco zachwiać zdobytą wcześniej wiedzą.

SER czy ESTAR oto jest pytanie?

Niełatwe zadanie miałby angielski poeta William Shakespeare, gdyby był Hiszpanem. Jak bowiem brzmiałaby słynna myśl Hamleta ,,Być albo nie być”? Czy powiedzieć ,,Ser o no ser” mając na myśli stały i niezmienny rodzaj istnienia, a może ,,Estar o no estar” w znaczeniu stanu przejściowego, który ulegnie zmianie? Powyższy dylemat skłania do konieczności sprecyzowania celu i znaczenia zastosowanej ogólnikowej wypowiedzi ,,Być albo nie być”.

Najskuteczniejszym sposobem na zrozumienie sensu wyboru czasownika być w kontekście danej wypowiedzi, jest nauka zasad jego używania. Poznanie różnic między czasownikiem SER i ESTAR stanowi teoretyczną bazę wiedzy, która pozwoli w szybki i przyjemny sposób wdrożyć opanowane umiejętności w praktyczne zastosowanie.

W języku hiszpańskim używamy trzech rodzajów czasowników, które są odpowiednikiem polskiego czasownika ,,być”. Są to: SER, ESTAR i HABER. Ostatni z wymienionych odnosi się jedynie do przestrzeni i istnienia (w czasie teraźniejszym występuje tylko w jednej formie: hoy).

Odmiana czasownik SER

Czasownik ser jest najczęściej używanym określeniem w mowie potocznej w języku hiszpańskim. Jest to czasownik nieregularny, a jego odmiana w czasie teraźniejszym, jest następująca:

  1. Yo soy
  2. Tu eres
  3. El/ella/usted es

 

  1. Nosotros somos
  2. Vosotros sois
  3. ellos/ellas/ustedes son

 

Czasownika SER używamy w celu:

  • tworzenia definicji i klasyfikacji słów, pojęć, osób lub przedmiotów (La sofa es un mueble que sirve para sentarse. Sofa to mebel, który służy do siedzenia.)
  • wyrażenia cech stałych osób lub przedmiotów (La mesa es redonda. Stół jest okrągły.),
  • określenia cech charakteru, wyglądu, pochodzenia, zawodu (Mi madre es muy simpática. Moja mama jest bardzo sympatyczna.)
  •  określenia czasu (Es verano. Jest lato.)
  • określenia własności (Este bicicleta es mia. Ten rower jest mój.)

Odmiana czasownika ESTAR

  1. Yo estoy
  2. Tu estás
  3. El/ella/usted está

 

  1. Nosotros estamos
  2. Vosotros estáis
  3. Ellos/ ellas/ustedes están

 

Czasownika ESTAR używamy w celu:

  • opisania relacji przestrzennych (Mi casa está muy lejos. Mój dom jest bardzo daleko.),
  • opisania stanu, w jakim jest obiekt (Está dormido. Śpi.)
  • opisu stanów fizycznych i emocjonalnych osób lub rzeczy (Este café está frío.Ta kawa jest zimna.)
  • porównania stanu faktycznego ze stanem w przeszłości lub stanem przyjętym za społeczną normę (María está muy baja para su edad.Maria jest bardzo niska jak na swój wiek.)
  • określenia tymczasowego zajęcia (En primavera Anna está de maestra en el cole.Na wiosnę Anna jest nauczycielką w szkole.)

 

Proste sposoby na odróżnienie czasowników być

Podstawową różnicą między ser a estar, jest ich odniesienie. Ser nawiązuje do cech stałych, podczas gdy estarto stany (rzeczy) ulegające zmianie. Jest jeszcze jedna bardzo pomocna zasada, której zapamiętanie pozwala uniknąć wielu błędów językowych. Warto utrwalić sobie, że czasownik estar nigdy nie występuje przed rzeczownikiem.

,,Zatem: SER do rzeczowników

I do stałych przymiotników

ESTAR zaś do stanów różnych

I do miejsc (to dla podróżnych).”[1]

Analizując zastosowanie czasownika ser, jego wielorakość możemy uznać za atut językowy. Precyzja wypowiedzi dzięki użyciu SER lub ESTAR daje możliwość przekazu jasnych komunikatów, umożliwiając dokładne odzwierciedlenie myśli i zamiarów rozmówcy. Poznanie tajników stosowania czasownika być w języku hiszpańskim, jest podstawą do podejmowania kolejnych kroków w nauce. Choć użycie każdego z nich może wydawać się skomplikowane to zrozumienie specyfiki danego czasownika stanowi bazę wiedzy, na podstawie której tworzymy większość wypowiedzi.

W nauce wszystkich języków obcych oraz osiągania w tym zakresie sukcesów istotne znaczenie ma samo podejście do nauki. Gramatyka w pierwszym etapie edukacji może być trudna do zrozumienia, a nasze niepowodzenia frustrujące, jednak warto w swoich działaniach skupić się na celu, do którego dążymy. A cel jest zawsze ten sam: zrozumienie rozmówcy oraz aktywny udział w konwersacji.

 

Sylwia Wójcik

 

Źródła:

Hiszpański krok dalej Wydawnictwo EDGARD, Warszawa 2010

Gramática básica del estudiante de español Wydawnoctwo Los autores y Difusión 

Hiszpańska gramatyka inaczej Aleksandra Srokowska, Warszawa 2016

Hiszpański dla bystrzaków Susana Wald, 2010

https://aprenderespanol.org/verbos/ser-estar 

https://www.1001reasonstolearnspanish.com/ser-y-estar-diferencia/