‘O Natal’, czyli Święta Bożego Narodzenia są obchodzone przez większość Portugalczyków i jest to jedno z najważniejszych świąt – podobnie jak w Polsce. Portugalia bowiem również jest krajem, gdzie dominuje wyznanie chrześcijańskie, a Portugalczycy są do wiary mocno przywiązani. Dlatego Boże Narodzenie to dla nich wielkie wydarzenie, na które czekają cały rok nie tylko dzieci. Jak
mieszkańcy Portugalii obchodzą święta Bożego Narodzenia?

Świąteczne słówka

Zacznę od kilku przydatnych słówek i wyrażeń w świątecznym klimacie:

  • montar o presépio [montar u prezepiu] – towrzyć szopkę noworoczną
  • montar a árvore de Natal [montar u arwore de natal] – ubierać choinkę
  • ir a missa do galo [ir a misa du galu] – iść na pasterkę
  • cantar as janeiras [kantar asz żanejrasz] – śpiewać kolędy
  • troca de presentes [troka de presentesz] – wymiana prezentów
  • a ceia de Natal [a seja de natal] – wieczerza wigilijna
  • o Pai Natal [u paji natal] – święty Mikołaj
  • feliz Natal/boas festas! [felisz natal/boasz fesztasz] – Wesołych Świąt.

Świąteczne potrawy

Co Portugalczycy jedzą w wigilijną wieczerzę, 24 grudnia? Nie mają tradycji spożywania 12 dań jak w Polsce, ale jest kilka tradycyjnych potraw, które trafiają wtedy na stół:

  • bacalhau [bakaljału], bacalhau cozido com batatas e legumes [bakaljału kozidu kom batatasz i
    legumesz] lub bacalhau de consoada [bakaljału de konsoada], czyli oczywiście ukochany
    dorsz, danie narodowe Portugalczyków, najczęściej w wersji gotowanej z ziemniakami i
    warzywami lub z
  • pieczonymi albo gotowanymi ziemniakami i liśćmi kapusty galicyjskiej –
    couve galega [kouve galega], polany oliwą i z dużą ilością czosnku.
  • peru assado [peru asadu] – pieczony indyk. Ci, którzy nie wybierają dorsza, stawiają na
    indyka.
  • bolo-rei [bolu reji] – ciasto królewskie, to drożdżowe, okrągłe ciasto bogato nadziewane
    orzechami oraz kandyzowanymi owocami.
  • rabanadas [rabanadasz] – smażone grzanki z cukrem i cynamonem.
  • filhoses [filjosesz] – pączki o smaku pomarańczy.
  • arroz doce [aroż dose] – pudding ryżowy z cynamonem.

Najciekawsze danie jest jednak spożywane pierwszego dnia świąt, nazywa się ‘roupa velha’, czyli stare ubranie czy sukienka i jest mieszaniną resztek z wigilijnego stołu – trochę dorsza, gotowanych ziemniaków, kapusty galicyjskiej, podgrzane z czosnkiem na oliwie. Tradycja godna naśladowania – nic się nie zmarnuje!

Świąteczne tradycje

Jak już jestem przy tradycjach – czym, poza jedzeniem, zajmują się Portugalczycy w święta? Tradycje są dość podobne do naszych. W wigilię jest wieczerza, a później wymiana prezentów. Prezenty są albo pod choinką albo zawieszone w skarpetkach nad kominkiem. W niektórych domach dzieci znajdują prezenty po powrocie z pasterki, w innych nazajutrz, czyli 25. grudnia. Warto wspomnieć, że w Portugalii wolny jest tylko 25. grudnia, 26. jest normalnym dniem pracy. Tego jedynego dnia świątecznego Portugalczycy spotykają się z rodziną przy stole, dużo jedzą, piją i głośno rozmawiają. W niektórych regionach w noc wigilijną w dalszym ciągu kultywuje się tradycję palenia drewna w ogromnych ogniskach koło kościołów. Służą one jako takie miejsce spotkań rodzin, przyjaciół i sąsiadów w tę noc – można sobie życzyć wesołych świąt. Taką tradycję można jeszcze spotkać we wioskach w regionach Bragança czy Castelo Branco.

Cicha noc w wersji portugalskiej

Na koniec mam dla was nie idiom tym razem, ale portugalską wersję najbardziej znanej na
świecie kolędy – Cichej nocy, która jednak po portugalsku nosi nazwę ‘szczęśliwej nocy’ – Noite feliz
[nojte felisz].

 

Noite Feliz
Noite feliz, noite feliz [nojte felisz, nojte felisz] – Szczęśliwa noc, szczęśliwa noc
Ó senhor, Deus de amor [u senjor, deusz de amor] – Pan, Bóg miłości
Pobrezinho nasceu em Belém [pobrezinju naszsełu em belem] – Biedny chłopczyk narodził się w
Betlejem
Eis na lapa, Jesus nosso bem [eisz na lapa, żesusz nossu bajm] – On w stajence, Jezus nasz kochany
Dorme em paz, ó Jesus [dorme em pasz, u żesusz] – Śpij w spokoju, Jezu
Dorme em paz, ó Jesus [dorme em pasz, u żesusz] – Śpij w spokoju, Jezu
Noite feliz, noite feliz [nojte felisz, nojte felisz] – Szczęśliwa noc, szczęśliwa noc
Eis que no ar vem cantar [eisz ke nu ar vejm kantar] – Oto w powietrzu niesie się śpiew
Aos pastores os anjos dos céus [ausz pasztoresz usz anżusz dosz ceusz] – Do pasterzy od aniołów z
niebios
Anunciando a chegada de Deus [anuncjandu a szegada de deusz] – Ogłaszając przybycie Boga
De Jesus, Salvador! [de żesusz salwador] – Jezusa Zbawiciela
De Jesus, Salvador! [de żesusz salwador] – Jezusa Zbawiciela

Urszula Poszumska

 

Przypominamy o konkursie trwającym na naszym fanpage – do wygrania fantastyczne nagrody!