Mówi się co kraj to obyczaj i faktycznie, nawet w dwóch sąsiadujących krajach odnaleźć można wiele interesujących różnic w zwyczajach i zachowaniach ludzi. Dotyczą one nie tylko obchodzenia różnego rodzaju świąt czy uroczystości, lecz także życia codziennego. I to tym właśnie zwyczajom związanym z codziennością w Niemczech przyjrzymy się teraz bliżej.

Kehrwoche

Na początek może nieco stereotypowo, zwyczaj związany z dbaniem o porządek i praktykowany przede wszystkim na południu Niemiec. Kehrwoche jest w zasadzie zjawiskiem dość oczywistym, gdy tylko rozszyfrujemy znaczenie jego nazwy: kehren znaczy zamiatać, Woche to z kolei tydzień. Idea Kehrwoche tyczy się domów wielorodzinnych i opiera się na tym, że w każdym tygodniu któryś z lokatorów jest odpowiedzialny za utrzymanie porządku we wspólnych częściach budynku – czy to na klatce schodowej, czy na podwórku. Co ciekawe początki Kehrwoche sięgają aż XV wieku!

Freikörperkultur 

Freikörperkultur lub FKK to po prostu nudyzm, który w Niemczech cieszy się większą popularnością niż w wielu innych europejskich krajach. Najczęściej trafić można na niego w przypadku plaż dla nudystów (FKK-Strand, Nacktbadestrand), których u naszych zachodnich sąsiadów nie brakuje – nie tylko nad morzem, lecz również nad jeziorami czy w miejskich kąpieliskach. W wielu takich miejscach stroje kąpielowe są opcjonalne. Ponadto istnieją nawet kursy jogi i dyskoteki dla nudystów. Mniej oczywistym przejawem przyzwyczajenia do nagości może być dość duża swoboda wielu Niemców w rozbieraniu się do naga w publicznych przebieralniach, np. na siłowniach.

Schorle

W Niemczech bardzo popularne są napoje gazowane – czy to jako zwykła woda mineralna, czy nawet gazowana wersja mrożonej herbaty. Naprawdę wyjątkowe miejsce w gustach Niemców zajmują jednak różne odmiany Schorle. Nazwa ta może odnosić się do połączenia wody gazowanej i wina (Schorle sauer lub Sauergespritzer) albo soków owocowych (Fruchtschorle, Saftschorle). Prawdopodobnie najbardziej znanym wariantem tego napoju jest połączenie wody gazowanej z sokiem jabłkowym, czyli Apfelschorle. Napój ten można kupić w każdym sklepie spożywczym, a największą popularnością cieszy się latem, gdyż doskonale gasi pragnienie. 

Kontakt wzrokowy przy toaście

Powszechnie wiadomo, że Niemcy uwielbiają piwo i piją je przy każdej możliwej okazji (i to już w młodym wieku, bowiem spożycie piwa jest w Niemczech dozwolone już od 16. roku życia). Każde zaś spożycie alkoholu stanowi świetną okazję do wznoszenia toastów i stukania się kieliszkami (lub innym stosownym naczyniem). Przy tym wielu Niemców zwraca uwagę na pewien przesąd – stukając się z kimś kieliszkiem powinno się koniecznie patrzeć tej osobie w oczy, inaczej naraża się bowiem na nieszczęścia. 

Schrottwichteln

Skoro już zaś jesteśmy przy wspólnym spędzaniu czasu i świętowaniu, nie sposób nie wspomnieć o rytuale pod nazwą Schrottwichteln. Sam czasownik wichteln oznacza wzajemne obdarowywanie się prezentami, zwłaszcza przy okazji adwentu, Schrottwichteln zaś jest dość osobliwą odmianą tegoż zwyczaju. Pewnych poszlak może nam tu dostarczać już samo słowo Schrott, które oznacza po niemiecku złom. Schrottwichteln to zatem nic innego jak obdarowywanie się prezentami o małej wartości, lub takimi, których samemu się nie potrzebuje. Jest to więc świetny sposób na pozbycie się niechcianych drobiazgów – czy raczej zastąpienie ich innymi.

Szczęśliwy Schwein

Rzeczownik Schwein oznacza po niemiecku świnię, i choć może wydawać się to nieoczywiste, zwierzę to jest w Niemczech symbolem szczęścia. Kiedy chcemy powiedzieć, że w jakiejś sytuacji mieliśmy szczęście, możemy powiedzieć Ich hatte Schwein, czyli dosłownie miałam/-em świnię. Wiele wskazuje na to, że pozytywne skojarzenia ze świniami mogły wpłynąć na popularność świnek-skarbonek, zwanych przez naszych zachodnich sąsiadów Sparschweine.

Synchronisation

Na zakończenie ciekawostka ze świata filmu. O ile w Polsce zdecydowana większość emitowanych w telewizji zagranicznych filmów wykorzystuje głosy lektorów czytających kwestie wszystkich postaci, o tyle w Niemczech najczęściej spotykanym sposobem tłumaczenia filmów jest Synchronisation, czyli po prostu dubbing. Domyślnie tyczy się to nie tylko produkcji dla dzieci, lecz w ogóle większości filmów, zarówno tych puszczanych w telewizji, jak i tych granych w kinach. Ewentualne wersje filmów z oryginalną ścieżką dźwiękową i napisami, oznaczane są w kinach skrótem OmU.

Słowniczek

andere Länder, andere Sitten – co kraj to obyczaj

kehren – zamiatać

die Woche – tydzień

die Freikörperkultur – nudyzm

der FKK-Strand, der Nacktbadestrand – plaża dla nudystów

die Schorle – połączenie wody gazowanej i wina lub soku

anstoßen – stukać się kieliszkami

wichteln – obdarowywać się prezentami

schrottwichteln – obdarowywać się mało wartościowymi/niechcianymi prezentami

der Schwein – świnia

Schwein haben – mieć szczęście

der Sparschwein – świnka-skarbonka

die Synchronisation – dubbing

OmU (Original mit Untertiteln) – film w wersji z napisami

Autor: Agnieszka Bień