Jednym z pierwszych zaskoczeń, które towarzyszą osobom rozpoczynającym przygodę z nauką języka francuskiego jest fakt, że język ten posiada tylko dwa rodzaje: żeński i męski. Nie ma formy nijakiej, jak w języku polskim i wszystkie francuskie rzeczowniki muszą „odnaleźć się” w dwóch istniejących rodzajach.

Rodzaje te nie są oczywiście w stu procentach identyczne jak w języku polskim. Jednym z często popełnianych błędów przez uczących się francuskiego Polaków jest przypisywanie polskiego rodzaju francuskim rzeczownikom. Zdarza się, że faktycznie rodzaj w obu językach jest ten sam, ale niestety w wielu przypadkach jest odmienny. Jak więc nauczyć się rozpoznawać rodzaje po francusku? Nie jesteśmy całkowicie bezradni. Sporej grupy słów po prostu musimy się nauczyć, tak jak przyswajamy nowe słownictwo. Jednak część rzeczowników rozpoznać można po ich końcówce.

Końcówki rodzaju męskiego i żeńskiego

I tak oto typowymi końcówkami rodzaju męskiego są:

ment: un governement (rząd), un appartement (mieszkanie) ;

ail : un travail (praca)

eau : un bureau (biuro), un poireau (por) ;

age :  un voyage (podróż), un fromage (ser), un visage (twarz) – uwaga na wyjątki : une plage (plaża), une image (obraz) ;

teur : un aspirateur (odkurzacz), un ordinateur (komputer) ;

isme : un tourisme (turystyka), un optymisme (optymizm).

Z kolei rodzaj żeński rozpoznamy po końcówkach:

ance/ence: une difference (różnica), une influence (wpływ), une conaissance (wiedza) ;

ure : une culture (kultura), une fremeture (zamknięcie) ;

esse : une jeunesse (młodość), une promesse (obietnica) ;

ette : une allumette (zapałka), une bicyclette (rower) ;

t(i)é : une moitié (połowa), une beauté (piękno), une societé (społeczeństwo).

Rodzajniki określające osoby i płeć

Znacznie łatwiej jest odnaleźć się w rodzajach francuskich rzeczowników, gdy dotyczą one osób lub płci. Mowa tu o członkach rodziny: une mère (matka), un frère (brat), un oncle (wujek), une cousine (kuzynka). Ta sama zasada dotyczy narodowości: un Polonais, une Polonaise (Polak, Polka) oraz zawodów: un boulanger, une boulangère (piekarz, piekarka).

Zasadę tę można zastosować również do zwierząt gospodarskich, których płeć jest zdefiniowana. Np. une vache – un boeuf (krowa – byk), une poule – un coq (kura – kogut), un chat – une chatte (kot – kotka), un chien – une chienne (pies – suka).

Pułapki  i problemy

Największą ostrożność przy doborze rodzaju do rzeczownika należy zachować przy wyrazach, które zostały zapożyczone do polskiego z języka francuskiego lub brzmiących w obu językach bardzo podobnie. Część z tych niby podobnych słów we francuskim przyjmuje rodzajniki zupełnie inne niż sugerowałby język polski. Do takich podchwytliwych słów należą:

un groupe (grupa)

un role (rola)

une région (region)

une étape (etap)

un masque (maska)

une crème (krem).

Słowa te należy po prostu zapamiętać i nie dać się zwieść konotacjom z językiem polskim. Wbrew pozorom nauka rodzajów francuskich rzeczowników nie jest bardzo trudna, a umiejętność ich używania przychodzi wraz z poszerzaniem słownictwa i wzrastającym kontakcie z językiem mówionym i pisanym.

 

Autor: Alicja Barć